خبرنامه روی خط

پايگاه اطلاع رسانی و اينترنت شهرداری شيراز

 
 

 

خبرنامه (شهرنما) يک خبرنامه الکترونيکی است که يکم و پانزدهم هر ماه به بازديدکنندگان عزيز در پايگاه اطلاع رسانی شهرداری شيراز تقديم می گردد . اکثر مطالب اين خبرنامه از شبکه جهانی اينترنت استخراج و ترجمه شده است. موجب امتنان است اگر نظرات شما را درباره اين خبرنامه و يا مطالب خواندنی شما را جهت انتشار در خبرنامه از طريق نشانی پستی info@shirazcity.org دريافت نماييم.

شماره  شصت و هشتم

1  بهمن  1383

بايگانی


شهر و خدمات شهری: ........

نقش تصاویر ماهواره ای در GIS (قسمت اول)

...................................................................

سد معابر در ملبورن

..............................................

درس هایی که باید از فاجعه سونامی هند آموخت

.................................................................

سدهای معروف جهان

آموزشی: .....................................

بازیافت مواد در منزل (قسمت اول)

............................................................

نکات آموزشی ویندوز  XP

اخبار جالب جهان:.................................................

خبرهای تصويری روز

....................................

تایتان نارنجی دانشمندان را شگفت زده کرد

......

پستانداران ماقبل تاریخ از دایناسور های کوچک تغذیه می کرده اند

...............................

شارون رابطه خود را با عباس فتاح قطع می کند

.....................................

گرینر  به 10 سال زندان نظامی محکوم شد

سرگرمی: ...............................................................

یک نوع "گلف"


درس هایی که باید از فاجعه سونامی هند آموخت

درس هایی که باید از فاجعه سونامی هند آموخت


می توانست مباحث کنونی در مورد سونامی، ماه ها و شاید سالها پیش از وقوع سانحه مهیب اقیانوس هند مطرح شود. این درست نیست که منتظر ماند تا سانحه ای رخ دهد و سپس راههای مقابله با آن را آموخت. تا کنون چندین تحقیق سطحی و گذرا در مورد سونامی انجام شده که همه آنها به مدت ها قبل باز می گردد. در نهایت می بایست تحقیقات تازه ای در این خصوص صورت گیرد و نتایج این تحقیقات در همه جای دنیا در قالب یک مساله بین المللی عنوان شود. در این جا پنج مورد ذکر می شود:

     

سیستم های اخطار دهنده

سالها پیش، کشورهای حاشیه اقیانوس آرام یک سیستم اخطار دهنده در این اقیانوس نصب کردند که حرکت های عمقی آب که توسط امواج زلزله ایجاد می شد را گزارش می داد. جزایر اقیانوس آرام پیش از نصب این دستگاه بارها متحمل خسارات بسیاری در هنگام وقوع سونامی شدند. تجربه سونامی سال 1946 در جزایر هاوایی ضرورت وجود یک سیستم اخطار دهنده را هویدا کرد. این دستگاه که در اعماق اقیانوس بصورت شناور باقی می ماند با مساعدت کشور های پیشرفته در این زمینه در اقیانوس آرام نصب شد و کشور های حاشیه اقیانوس را از خطر احتمالی وقوع سونامی مطلع می کرد.

سونامی از موج هایی نسبتا آرام شروع می شود که با سرعت سرسام آوری در اقیانوس به پیش می روند و برخی اوقات هزاران مایل مسافت را این امواج در حالی طی می کنند که سرعت آنها کم است و اما بطور مداوم بر ارتفاع این امواج افزوده می شود این روند ادامه دارد تا امواج به نقاط کم عمق تر می رسند. گاهی ارتفاع این امواج به بیش از 6 متر می رسد و تمامی خانه ها را با نیرویی اعجاب انگیز ویران می سازد.این امواج گاهی ساعت ها طول می کشد تا به ساحل برسد که بستگی به مسافتی دارد که امواج طی می کنند و مساله مهم این است که این ساعات برای قربانیان احتمالی این حادثه بسیار حایز اهمیت خواهد بود.

متاسفانه سیستمی که در اقیانوس آرام مورد استفاده قرار می گیرد، در اقیانوس هند نصب نشده است بدین ترتیب میلیون ها نفر از مردم بدون اطلاع از این زلزله مهیب دریایی در این فاجعه خسارات جانی و مالی بسیاری را متحمل شدند. اگر چه عامل اصلی که باعث شد تا این دستگاه در اقیانوس هند نصب نشود فقر مالی کشور های منطقه بود اما عدم همکاری دولت های منطقه کرانه اقیانوس هند و کم اهمیت پنداشتن احتمال وقوع این حادثه، باعث شد که اقدامات به موقعی صورت نگیرد.(آخرین سونامی در این منطقه در سال 1886 رخ داد.) این حادثه می تواند درس عبرتی برای جهانیان باشد تا دیگر چنین حوادث ناگواری تکرار نشود. طبق گزارشات یکی دیگر از معضلات این حادثه این بوده که مردم نمی دانستند پس از وقوع سونامی باید از چه دستگاه و یا ارگان دولتی کمک بگیرند.

     

بازنمایی

آب با سرعتی سرسام آور به سمت ساحل پیش می رود بنابراین بطور قطع امکان بازیابی و نقشه کشی مسیر احتمالی آب در یک سونامی احتمالی ممکن می باشد. در نتیجه سونامی دیواری از آب پدید می آید و به سوی ساحل پیش می رود که با توجه به آن می توان وزن احتمالی و جای نگاری موج را پیش از آنکه دوباره به خط ساحلی برگردد، محاسبه کرد. بدین ترتیب برنامه ریزان می توانند از این طریق مناطق پر خطر را شناسایی کرده و محدودیت هایی را برای ساخت و ساز در این نواحی اعمال کنند.

آنچه دراین جا مشکل ساز است علاقه مردم به ساخت و ساز در نواحی ساحلی است که احتمال خطر بیشتری مردم را تهدید می کند. ترسیم بستر سونامی به برنامه ریزان نواحی این امکان را می دهد که چگونگی ساختار ساخت و ساز ایمن منطقه در مقابل سونامی را شناسایی کنند و الگوهای شهری را به همان ترتیب توسعه دهند و در نتیجه مشخص می گردد که مردم به چه منطقه ایی نقل مکان کنند تا از سونامی در امان باشند. این برنامه ریزی اگر با سیستم هشدار دهنده همراه باشد می تواند میزان کشته شدگان و مجروحین این حادثه به حداقل ممکن کاهش دهد.

      

قوانین ساختمان سازی

این قوانین با توجه به خطرات ناشی از سونامی تدوین شده هم اکنون در هاوایی کاربرد دارد. مدیریت آژانس حوادث غیر مترقبه در ماده قانونی از پیش تعیین شده ای خسارات سونامی راهم لحاظ کرده است. اگر چه تدوین و اجرای این قوانین در کشور های فقیرتر بسیار مشکل است اما با توسعه تسهیلات در این زمینه می توان جان هزاران نفر را نجات داد و جلوی خسارات مالی هنگفتی را گرفت.

در سال 2002 قانونی تصویب شد که در آن به خطرات ناشی از سونامی توجه بسیاری شده بود که طی آن هفت اصل برای برنامه ریزان و طراحان شهری برای مقابله با خسارات سونامی وضع شد که این هفت اصل بهترین راهنمای طراحان شهری برای حل معضل سونامی است. یکی از این هفت اصل به طراحی ساختمان ها می پردازد. علاوه بر شناختن نواحی پر خطر و ممانعت از ساخت و ساز در این نواحی، با توجه به این اصول می توان به ابزاری که ساختمان را در برابر سونامی ایمن تر می سازد پی برد، مثلا ساختمان چقدر از سطح زمین بالاتر باشد تا سطح آب پیش بینی شده در سونامی به آنجا نرسد، فضای زیر ساختمان هم می تواند بیهوده رها نشود مثلا از آن بعنوان پارکینگ، فضای سبز و غیره استفاده کرد. خسارات سونامی از آنجا منشا می گیرد که امواج می خواهند آزادانه به پیشروی ادامه دهند ولی موانعی در سر راه آنهاست که امواج این موانع را در هم می کوبد.

     

طراحی شهری برای مقابله با سونامی

این امر میسر است که در اقدامی آگاهانه بخش اعظم ساخت و ساز های نواحی کرانه دریا در نقاطی که امکان رسیدن امواج سونامی به آنجا کمتر است صورت پذیرد. طراحی شهری با لحاظ کردن مساله سونامی در آن، توجهی خاص به چگونگی استفاده از اراضی و اقدامات مربوط به طراحی شهری را می طلبد. استفاده از اراضی ساحلی می تواند با کمترین اتلاف زمین صورت گیرد همانطور که بسیاری از کشور های پیشرفته با استفاده از این روش علاوه بر اهداف ایمن سازی به اهداف زیباشناختی مناطق ساحلی هم دست پیدا کرده اند. راه حل بهتر و کم هزینه تر و ایمن تر این است که موقتا استفاده از پارک ها و تفرجگاه های ساحلی به حال تعویق در بیاوریم تا اینکه به ساخت و ساز هتل های چند طبقه و خانه های مسکونی پرداخته شود.

بستر هایی که پتانسیل وقوع سونامی در آنها بالا است باید طوری طراحی شوند که مردم کمترین میلی به سکونت در آنجا نداشته باشند. از این گذشته می توان به جذابیت های زیباشناختی کناره های دریا و اقیانوس ها ،که پتانسیل بالایی برای مواجه با سونامی دارند، پرداخت و در این نواحی فضاهای زیبایی را پدید آورد تا در صورت وقوع سونامی خسارات کمتری به منطقه وارد شود مانند شهر"هیلو" که میان ساحل دریا و مرکز اصلی شهر(ساختمان ها و محل سکونت مردم) جنگل سونامی طراحی شده و بدین طریق هم فضای زیبایی در شهر پدید آمده و هم تا حدودی شهر را در مقابل سونامی احتمالی محافظت می کند.

     

تخلیه محل

مهم ترین و غیر قابل انکارترین عامل در تخلیه کردن محل اطلاع از وقوع سونامی و داشتن زمان کافی است. مساله دیگر این است که اگر وسایل حمل و نقل به اندازه کافی در دسترس نباشد همچنان افرادی در محل حادثه و در ساحل دریا باقی خواهند ماند. در بیشتر موارد نیاز نیست که تمام شهر را خالی از سکنه کرد چراکه سونامی بیش از چند صد متر نمی تواند پیشروی کند و اگر بتوان نیم کیلومتر مردم را به عقب کشید تقریبا می توان گفت که جان همه مردم حفظ می شود ، این کار در بسیاری از کشور های کرانه اقیانوس هند میسر می باشد اما مشکل ازدحام بیش از حد جمعیت و عدم وجود وسایل حمل ونقل به تعداد کافی در این مناطق است. اما با این حال اگر سیستم اخطار دهنده ای اقیانوس هند وجود داشت بسیاری از مردم می توانستند به طبقات بالایی هتل ها و ساختمان ها و به مناطق مرتفع پناه برند.

نکته اساسی در این جا این است که دولت بتواند این همکاری را داشته باشد که مردم را ازاین حادثه مطلع کند که اگر در حادثه سونامی هند این اتفاق می افتاد بسیاری از مردم و حتی کودکان می توانستند در مدت زمان 15 دقیقه نیم کیلومتر راه را بدوند.

 

 


   فهرست مطالب خبرنامه  

مأخذ : www.planning.org

خواننده عزيز، لطفا نظرات و پيشنهادات خود را به پست الکترونيکی ( info@shirazcity.org ) ارسال داريد تا به آن پرداخته شود.