تصوير آرامگاه شيخ روزبهان        برگشت

در مشرق شيراز و در انتهاي شرقي خيابان لطفعلي خان زند، در محله اي كه آن را به مناسبت وجود قبر شيخ، درب شيخ مي خوانند واقع شده است. در محوطه آرامگاه سه پله سنگي قرار دارد كه به ايواني بدون سقف منتهي مي شود و در اطراف ساختمان كشيده شده است. پس از آن ايوان مسقفي ديده مي شود كه در ادامه آن ايواني ديگر با عرض كمتر به چشم مي خورد و قبر شيخ و قبور دو  تن از فرزندان و فرزندزادگان وي در آنجا واقع شده است.

بر پيشاني اين ايوان با خط نستعليق نوشته شده است:

آرامگاه شيخ كبير ابومحمد روزبهان، تولد در فسا 522 هجري، 507 ش. ، وفات در شيراز 606 ه.ق. ، 588 ش.

بر بالاي ايوان لوحه اي برنجي قرار گرفته كه اين كلمات بر روي آن نقر شده است:

لااله الاالله الملك الحق المبين

در پايين همين لوحه،بر روي تكه سنگي نوشته شده:

اي تو را با هر دلي رازي دگر

مقابل در ورودي شاه نشيني با دو پنجره مشبك و كاشي هاي معرق قرار دارد. بين آن دو پنجره سنگ نبشته اي است كه نام شيخ، سال تولد، سال درگذشت و تاريخ بنا و سازندگان آن بدين شرح آمده است. به خواست خداي هر دو جهان، بناي آرامگاه شيخ روزبهان ابو محمد فرزند ابي نصر فرزند روزبهان بقلي فسايي شيراز در جايگاه بخشي از مجموعه ساختمان هاي خانقاه و رباط وديگر ابنيه دوران زندگي آن بزرگوار كه پس از گردش خوابگاه ابدي وي و چند نفر از افرد خانواده او گرديد، به وسيله انجمن آثار ملي ساخته شد. آغاز ساختمان 1350.1.15 ، پايان ساختمان 1351.4.15 .

در جنوب شاه نشين كتيبه ديگري است كه شامل دو قسمت مي شود. بر روي قسمت اول آن نوشته شده است:

شيخ روزبهان ابو محمدبن ابونصر بقلي فسايي شيرازي به سال 522 هجري در فسا چشم به دنيا گشود و در محرم 606 هجري در شيراز در خانقاه خود كه اكنون اين بنا در آنجا برپا شده است، جهان را بدرود گفت. اين عارف بزرگوار جامع بين كمالات صوري و معنوي - قال و حال - زهد و عشق - صحو و سكر، تحقيق و تعليم در شريعت و طريقت و پيشواي كاروان راه حقيقت بوده است.

در قسمت دوم كتيبه مذكور قسمتي از رباعيات شيخ روزبهان به چشم مي خورد:

 

در ديده تويي، وگرنه بر دوختمي

دل داغ تو دارد ار نه بفروختمي

در پيش تو چون سپند بر سوختمي

جان منزل توست ور نه روزي صدبار

 

 

مقبول كسان گرت بر آيد از دست

زنهار در آن كوش كه باشي پيوست

هر چيز كه از طاق دل افتاد، شكست

مگذار كه افتي از نظر مردان را

 

 

تا كي به هدف تير پراكنده زني؟

تا چند سخن تراشي و رنده زني؟

بسيار بر اين گفت و شنود خنده زني

گر يك سبق از علم خموشي داني

 

 

جهان را جمله سرتاسر بسوزم

اگر آهي كشم صحرا بسوزم

چه فرمايي بسازم يا بسوزم

بسوزم عالم ار كارم نسازي 

 

 

 ز حد خاور تا آستانه اقصي

در اين زمانه منم قائد صراط الله

كه هست منزل جانم به ماوراء ورا

روندگان معارف كجا مرا بينند

                                                                          

متن كتيبه اي كه در شمال شاه نشين قرار گرفته چنين است:

آثار شيخ روزبهان

 

3. مكنون الحديث

2. عرايص البيان في حقايق القرآن

1. لطايف البيان في تفسير القرآن 

6. كتاب العقايد

5. الموشح في المذاهب الاربعه

4. حدائق الاخبار

9. مشرب الارواح

8. كتاب المناهج

 7. كتاب الارشاد

12. كتاب العرفان في خلق الانسان

11. رساله الانس في روح القدس

10. منطق الاسرار ببيان الانوار

15. لوامع التوحيد

14. عبهرالعاشقين

13. سيرالارواح

18. سيرالارواح

17. شرح الحجب و الاستار في مقامات اهل الانوا

16. مسالك التوحيد

21. سلوه القلوب

20. شرح الشطحيات فارسي

19. غلكات السالكين

24. صفوه مشارب العشق

23. مقاييس السماع

22. سلوه العاشقين

27. منهج السالكين

26. تحفه المحبين

25. ديوان المعارف

                     

در جنوب شرقي آرامگاه شيخ كتابخانه اي قرار داشت. اطاق ديگري نيز وجود دارد كه محل سكونت نگهبان آرامگاه است. حياط آرامگاه با سنگ چكشي و كف اطاق ها از موزائيك پوشيده شده است. سنگ قبري در صدر محوطه قرار گرفته است و سنگ صندوقي سبزرگي كه در حاشيه آن نام 14 معصوم به خط ثلث نوشته شده است، بر روي آن نصب شده. بر روي سنگ قبر تاريخ وفات شيخ با اين عبارت: في منتصف محرم سنه ست و ستمائه نوشته شده. طول سنگ قبر شيخ يك متر و 69 سانتي متر و عرض آن 56 سانتي متر و ارتفاعش 46 سانتيمتر مي باشد.

آرامگاه شيخ روزبهان در سال 1353 به شماره 1043/4 در فهرست آثار ملي ايران ثبت گرديد.

 

تصوير آرامگاه شيخ روزبهان :