|
يکی از
هنرهای با ارزشی که در شرق وجود دارد خاتم سازی است. از گذشته خاتم
سازی اطلاع زيادی در دست نيست، زيرا مواد اوليه خاتم اکثراً چسب و
چوب است و اين دو ماده بر اثر مرور زمان از بين می روند. با اين همه
در اماکنی که از نظر مردم جنبه تقدس داشته و در نتيجه از آنها به
خوبی نگهداری شده است، به خاتم هايی بر می خورديم که قدمت دويست تا
سيصد ساله دارند.
کهن
ترين نمونه خاتم که در دست است متعلق به دوره صفويه است. اين
اثرمربوط به بقعه شاه نعمت ا... ولی در ماهان کرمان است. خاتم سازی
در شيراز از قدمت زيادی برخوردار است و تصور می رود هنر خاتم سازی
برای اولين بار درشهر شيراز بوجود آمده باشد. شايد بهترين نمونه اين
هنر در عصر حاضر، ميز خاتمی است که در نمايشگاه جهانی بروکسل(سال
1958) مدال طلا را نصيب خود کرد.
درخاتم
های گرانقيمت قسمت های فلزی خاتم از طلا يا نقره تشکيل می شود وبه
جای استخوان در ساخت آنها عاج به کار می رود و مرغوب ترين خاتم، نوعی
است که پره وارو ناميده می شود و قسم
ديگری که به سيم دار مشهور است.
مواد و مصالح خاتم سازی :
چوب،
فلز، استخوان و رنگ سبز
وسايل و ابزار خاتم سازی :
رنده که
پشت خاتم را بسيار ظريف می تراشد، تنگ های گوناگون نظير تنگ مثلث
سابی، سيم سابی، پره ساب، گل ساب و توگلو ساب، اره، اره سرقطع کن که
سر چوب ها يا گل خاتم را قطع می کند، سوهان، که انواع مختلف دارد و
وسايل ديگر عبارتند از: پرگار، گونيا، چکش، گاز انبر، مغاز، پرس.
|